حسن بيگلرى

61

سر البيان في علم القرآن ( فارسى )

قراء شاذّ ( نادر و كم اهميت ) كه قرائت آنان به حد تواتر نرسيده و در درجهء سوم قرار دارند چهار نفر بشرح اسامى زير است : 1 - محمّد بن احمد بن ابراهيم شنبوذى 2 - عمر بن عبد الرحمن بن محيص 3 - حسن بصرى 4 - سليمان بن مهران كوفى معروف به اعمش ( متولد محرم 61 قمرى - متوفى ربيع الاول 148 ) كه از محدّثين نامى و رجال با شخصيت شيعه است و اعمش به كسى گويند كه قطرات آب پيوسته از چشمش فرو ريزد و او چنين بوده تبصره - حضرت صادق عليه السّلام فرموده : إقرء كما يقرؤ النّاس ( قرآن را همانطور كه مردم ميخوانند بخوان ) و چون قرائت هفت نفر قارى قرآن كه بنام قراء سبعه مشهورند متواترا بدست ما رسيده و تمام مسلمانان جهان اين كتاب مقدس آسمانى را بيكى از اين هفت قرائت ميخوانند و فقهاى شيعه نيز قرائت هر يك از قراء هفتگانه را تجويز كرده‌اند بنا بر اين خواندن قرآن مجيد بقرائت هر كدام از قراء سبعه جايز است و چون قرائت عاصم با يك واسطه ( حبيب سلّمى ) بمولاى متقيان امير مؤمنان على عليه السّلام ميرسد لذا معروفيت وى بيش از ديگران بوده و علما و فقهاى شيعه قرائت او را بر ساير قراء ترجيح داده‌اند « 1 » . اختلاف در قرائت قرآن و سبب آن قرآن مجيد فقط بيك طريقه از جانب پروردگار بر خاتم انبياء محمّد مصطفى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نازل گرديده و در زمان آن حضرت هيچگونه اختلاف در كيفيت تلاوت قرآن وجود نداشته ليكن پس از رحلت آن بزرگوار ، روايات صحابه از آن سرور در بارهء بعضى از حروف و كلمات و كيفيت اداى آنها بطرق گوناگون نقل شده و از جانب سلسلهء قاريان و راويان آنان نيز نقل و امتداد يافته است . اين اختلاف نوعا از كم و بيش شدن نقطه يا تغيير حرف و حركت و اعراب پيدا شده مثلا در فعل مضارع برخى صيغهء خطاب را بغايب ميخواندند و مسلمين از روى مصحف عثمان كه بدون نقطه و علائم و حركات و اعراب بود بيكى از قراء اقتداء كردند و در هر يك از بلاد اسلامى قرائت خاصى به پيروى يكى از قراء شهرت پيدا كرد و بدين ترتيب اختلاف در قرائت پديد آمد و سبب اصلى آن نداشتن

--> ( 1 ) - ابو بكر احمد بن موسى بن عباس بن مجاهد كه در اوائل قرن چهارم هجرى ميزيسته قرائت قراء سبعه را جمع آورى كرده است .